Brommelsreed

Vorig jaar werd de ‘Belvedèrereed’ na tientallen jaren weer opengesteld voor het publiek. Het pad is gerenoveerd, verbreed en er zijn nieuwe hekken geplaatst. Bezoekers aan Tjaarda’s bos en de uitkijktoren ‘Belvedère’ hebben nu weer de mogelijkheid om een rondwandeling te maken van de Bieruma Oostingweg naar de Marijkemuoiwei, of omgekeerd. Het is duidelijk dat dit een aanzuigende werking heeft op het aantal bezoekers. Het pad is en was nooit onderdeel van het Tjaarda’s Bos. Het behoorde tientallen jaren aan de familie Nijenhuis, daarna aan de KI vereniging Knijpe e.o., de heer Alves en nu aan de heer Visser. Andreas Tjaarda kreeg op 16 december 1916, van de weduwe P.Y. Nijenhuis, toestemming het pad te gebruiken voor zijn bezoekers aan het bos. Vanaf 1929 moest hij aan haar zonen een bedrag van 20 gulden per jaar betalen, wat later werd verlaagd tot 15 gulden per jaar.

De ‘reed’ was tot 1956 wel drie keer breder dan nu, zoals op de ansicht is te zien. In het midden is een droge sloot, overwoekerd met bramenstruiken, ‘brommels’. We noemden het toen ook de ‘Brommelsreed’. Elk jaar plukten de bewoners van Brongergea daar emmers vol bramen, waar ze jam van maakten, liters jam. De jam zonder pitjes was mijn favoriet, dat heet officieel gelei, geloof ik.

Maar toen in 1956-1957 Ruurd Hoeksma een overeenkomst sloot met Wiebe de Jong voor het ontgronden van het weiland, werd tevens de ‘reed’ smaller gemaakt en opgeknapt. Tot verdriet van de jammaaksters, die spraken daar schande van. Tijdens de renovatie zijn de bramenstruiken voor 95% verdwenen. Tijdens het werk bleek dat Ruurd zich een beetje had verkeken op de klus. Het weiland waar ik over vertel, ligt aan de rechterzijde van de ‘reed’. Links boven in dit weiland, is een donker stuk te zien. Dat was altijd zompig, een soort moeras, omdat het water daar niet de grond in zakte. Dit werd veroorzaakt door een harde leemlaag. Wiebe had bedongen dat de leemlaag onder dit stuk weiland volledig zou worden afgegraven. Dat leek Ruurd aanvankelijk niet zo’n probleem, want hij dacht dit met zijn dragline gemakkelijk te kunnen oplossen. Dat bleek een misrekening. De laag was een kleine meter dik en zo hard als beton. De dragline kwam er niet door heen. Er moesten dus alternatieven worden gezocht, die extra geld kostten. Het is uiteindelijk gelukt, maar met een vertraging van ongeveer een maand. Ruurd had het beloofd en hij kwam zijn belofte na, maar hij vond het niet zo leuk en er zijn dan ook heel wat van zijn bekende

krachttermen door de lucht gevlogen!

Wat ook opvalt op deze foto, is de donkere ‘streep’ in het weiland aan de linkerzijde van de laan. Dit weiland was vroeger een bos, dat één geheel vormde met Tjaarda’s bos en in zijn geheel eigendom van de bewoners van Klemburg. Vanaf de Marijkemuoiwei, voorbij de Berg van Brongerga, tot aan de Bieruma Oostingweg en daar overheen richting Mildam, liep een brede laan met aan weerszijden grote beuken. In het huidige Tjaarda’s bos is daar nog een deel van intact gebleven en vanuit deze laan kijk je rechtstreeks uit op Klemburg (zie foto rechts). Door het veelvoudig gebruik van deze laan werd het afgevallen blad ‘ingelopen’ en is, door de jaren heen, in de laan een humuslaag ontstaan, die nog zichtbaar was in het bouwland.

Olt10.4.2015

Start typing and press Enter to search