Inwoners van Oranjewoud rond 1830

(door Alt Liemburg)

Er woonden, rond 1830 maar 17 gezinnen in Oranjewoud. Toch is toen al te zien, dat het grootste gedeelte rond de bocht in de Zandweg, bij de Krukmanslaan, woonde.

De eerste serieuze volkstelling was in 1749. Aangezien Schooterwoud toen onder Oudeschoot viel, is moeilijk na te gaan, welke personen in Schooterwoud woonden. Wel is duidelijk dat aan de huidige Julianaweg boer en dorpsrechter Gabe Jolles woonde. Deze Gabe Jolles was een welgesteld boer en huisman en is de stamvader van het bekende geslacht Wouda en werd later door zijn zoon Gerke Gabes opgevolgd als dorpsrechter.

De volkstelling van 1830 geeft meer inzicht in de bewoning van het latere Oranjewoud. Uit de volkstelling van dat jaar weten we, dat de tolgaarder Dirk Sluiter de enige was, die aan de Rijksstraatweg woonde. Aan de Zandweg woonden boer Jan Sipkes Heida, op de plek waar later Sierdsma woonde. In de tuin van Pier Wouda, de kantonrechter van Heerenveen, woonde Jhr. Mr. Daniel Engelen op het buiten ‘Ontwijk’. Deze was in die tijd secretaris van de gemeente Schoterland. Naast hem woonde de boer Fedde Mintjes van der Meer, nu boerderij Semprens Verens, waarbij inwoonde J. de Kruyf, die Arrondissementsinspecteur van Onderwijs was.

Verder woonden er in Schooterwoud Jan Klazes Jansma en Jan Tjeerds Hoeksma, waarschijnlijk naast de tegenwoordige school. Jan Koerts Horda en Josef Jans Bergsma woonden beiden achter ‘De Tent’. Hendrik Klazes Beenen woonde in de Krukmanslaan, waar hij een klein bedrijfje runde. We treffen twee timmerlieden aan: Anne Sietzes van der Kerk en Jacob Mintjes de Vries. De laatste was naast timmerman ook kastelein in ‘De Tent’. Naar de eerste is Anneburen, bij Mildam, genoemd, omdat hij daar in de 19e eeuw een boerderij had, waarschijnlijk door hemzelf gebouwd. Anneburen strekt zich uit langs de Schoterlandseweg en loopt van Schoterlandseweg 48A (voormalig bejaardentehuis Ridejo) in het westen tot aan de dorpsgrens met Mildam (boerenzathe Oranjehoeve). Enkele jaren geleden is de naam Anneburen officieel als straatnaam (Annebuorren) vastgelegd voor een stukje weg dat Anneburen verbindt met de autosnelweg A32.

In de Overtuin woonde tuinman Johan Meyer, die later hotel Heidewoud (later Tjaarda) zou stichten.

Verder waren er twee winkeltjes, van Wed. Giebel en Wed. Reitsma en woonde hier Josef Wansing, een wever die oorspronkelijk uit Westfalen kwam en Mattheus Zanders, een gepensioneerde sergeant, die nog had deelgenomen aan de veldtochten van Napoleon. Verder wordt nog Jentje van der Honing vermeld, die een bijenstal had.

Mr. H.W. de Blocq van Scheltinga en Mr. Lollius Adema, woonden resp. op Pauwenburg en Oranjestein. Die kwamen niet in de volkstelling van Oranjewoud voor, want die woonden aan de oostkant van de Prinsenwijk, in Brongergea, wat onder Mildam viel.

Start typing and press Enter to search